Trong hai tuần đầu tiên của năm học mới, hai tập thể lớp 11A0 và 11D0 Trường THPT Bắc Hà – Đống Đa đã tích cực tìm hiểu và xây dựng nội dung chương trình sinh hoạt đầu tuần do các em đảm nhiệm. Những nội dung chủ đề được các em lựa chọn đều mang ý nghĩa thiết thực đối với môi trường học đường và các bạn học sinh. Đó là vấn đề áp lực đồng trang lứa và sức mạnh ngôn từ, tư duy phản biện.
Ở buổi sinh hoạt đầu tuần đầu tiên, tập thể lớp 11A0 đã có những tìm hiểu và chia sẻ sâu sắc, thú vị từ góc nhìn của các em về chủ đề “Áp lực đồng trang lứa”. Trong thời đại số, áp lực đồng trang lứa không còn đơn thuần là sự ép buộc từ bên ngoài, mà đã biến thành áp lực tự thân, nơi chúng ta tự nhìn thành công của người khác rồi dằn vặt chính mình. Từ việc nhận diện thực trạng đó, các học sinh 11A0 đã chỉ ra 5 dấu hiệu cảnh báo tâm lý cho thấy người trẻ đang đối diện với áp lực đồng trang lứa và đề xuất giải pháp hành động, cải thiện.
- 5 dấu hiệu cảnh báo tâm lý phổ biến:
- Hội chứng FOMO (Sợ bỏ lỡ): Ám ảnh việc bị tụt hậu trước các xu hướng, công nghệ hay “cuộc đua” của bạn bè.
- Hội chứng Kẻ giả mạo (Imposter Syndrome): Luôn hoài nghi năng lực bản thân, cho rằng thành công chỉ nhờ may mắn.
- Hội chứng Con vịt (Duck Syndrome): Vẻ ngoài luôn thong dong, hoàn hảo và không cần cố gắng, nhưng thực chất bên trong đang phải gồng mình nỗ lực hết sức để theo kịp “bánh xe xã hội”.
- So sánh độc hại (Toxic comparison): Thói quen vô thức lướt mạng xã hội rồi so sánh mức lương, chức danh, xe cộ,… của người khác với mình.
- Stress và kiệt sức: Cơ thể mệt mỏi, mất ngủ vì bộ não phải chạy đua không ngừng để đuổi theo tiêu chuẩn của người khác.
- 4 giải pháp hành động thực tế:
- Tư duy về “múi giờ cá nhân”: Hiểu rõ mỗi người có một “múi giờ” phát triển riêng, bạn không chậm trễ, bạn đang đi đúng lộ trình của mình.
- Thanh lọc việc sử dụng mạng xã hội: Ngắt kết nối những tài khoản mạng xã hội, bài viết kích hoạt sự tự ti của bạn. Thay vào đó tiếp cận những bài đăng, tài khoản có nội dung chia sẻ thực tế và có giá trị bền vững.
- Quay về bên trong & chăm sóc thân tâm: Viết nhật ký thành tựu cuối tuần, ghi 3 điều bạn làm tốt hơn chính mình ngày hôm qua. Tích cực tham gia các hoạt động thể chất, thể thao để giải tỏa stress và rèn luyện sức khỏe.
- Kết nối và tìm kiếm hỗ trợ từ cộng đồng: Chủ động chia sẻ khó khăn với gia đình, bạn bè, thầy cô hoặc những người chúng ta cảm thấy đáng tin tưởng. Ngược lại, cộng đồng có thể xây dựng nhóm hỗ trợ, tạo không gian, hoạt động an toàn để mọi người có thể chia sẻ, tư vấn, giúp đỡ lẫn nhau, lan tỏa giá trị tích cực.
Với tập thể lớp 11D0, các em đã tìm hiểu và lựa chọn chủ đề “Sức mạnh ngôn từ – Tư duy phản biện” để giới thiệu đến toàn thể thầy cô và học sinh trong trường. Trong đó, các em đã phân biệt rõ sự khác nhau giữa quan điểm (Opnion) và sự thật (Fact), từ đó chỉ ra những bẫy tâm lý xuất hiện trong học đường và đời sống xã hội nói chung. Tiêu biểu là hiện tượng “Ngụy biện đám đông” (xảy ra khi ai đó kết luận một điều là đúng, tốt hoặc chấp nhận được chỉ vì đại đa số mọi người tin hoặc làm theo nó) khiến những học sinh thuộc nhóm ý kiến thiểu số có thể gặp khó khăn, áp lực, thậm chí để lại tiền lệ xấu trong môi trường học đường.
Các em đã chỉ ra một số biểu hiện là hệ quả của “Ngụy biện đám đông”, qua đó đề xuất một số kỹ năng phòng tránh như sau:
- Kỹ năng phản biện đầu vào khi tiếp nhận thông tin:
- Không vội tin ngay những gì mình nghe hoặc đọc được.
- Xác định nguồn thông tin
- Kiểm tra bằng chứng
- Phân biệt sự thật – ý kiến – tin đồn.
- Kỹ năng phản biện “Đầu ra” – Khi nói, nhắn tin, bình luận:
- Dừng lại – suy nghĩ – kiểm tra trước khi gửi/nói ra
- Không biến cảm xúc tức giận thành lời nói thiếu kiểm soát/không công kích. Chịu trách nhiệm với những phát ngôn đưa ra.
- Ứng dụng thực tế: Nói thông minh – sống tử tế
- Kết nối với bạn bè bằng sự thấu hiểu, đồng hành: lắng nghe mà không phán xét; sẵn sàng thừa nhận sai lầm; không hùa theo áp lực nhóm.
- Bảo vệ sự độc lập trong suy nghĩ, không công kích cá nhân, tự bảo vệ danh tính của bản thân và người khác trên mạng xã hội…
Nhà trường hi vọng những buổi sinh hoạt giàu ý nghĩa như vậy sẽ tiếp tục được phát huy trong tương lai, để toàn thể học sinh THPT Bắc Hà – Đống Đa mỗi ngày đến trường không chỉ được học tập kiến thức trong sách vở mà còn có thêm nhiều kỹ năng sống bổ ích.
